Hættan er ljós - Viðtal við Bárð Sigurgeirsson húðsjúkdómalækni

Hættan er ljós - Ungt fólk á ekki að fara í ljósabekki

Nú er að hefjast átak sem beinist að fermingarbörnum og forráðamönnum þeirra þar sem bent er á hættuna sem fylgir því að ungt fólk fari í ljósabekki. Skilaboðin eru frá Félagi íslenskra húðlækna, Geislavörnum ríkisins, Krabbameinsfélaginu, Landlæknisembættinu og Lýðheilsustöð. Þetta er sjöunda árið sem farið er í fræðsluherferð undir slagorðinu „Hættan er ljós“. Birtar verða auglýsingar í dagblöðum og á vefsíðum, m.a. Facebook, og fjallað um málið í fjölmiðlum.

Vakin er athygli á því að börn og unglingar séu næmari en aðrir fyrir skaðlegum áhrifum geislunar frá ljósabekkjum og sól. Tíðni húðkrabbameins hefur aukist mikið á síðustu áratugum, einkum tíðni svonefndra sortuæxla, en þau eru alvarlegasta tegund húðkrabbameins og algengasta tegund krabbameins hjá konum á aldrinum frá 15 til 34 ára. Foreldrar og aðrir forráðamenn fermingarbarna eru hvattir til að fara að tilmælum alþjóðastofnana um að börn og unglingar fari ekki í ljósabekki. Nýlega hafa verið settar fram tillögur á norrænum vettvangi um að banna þeim sem eru yngri en átján ára að fara í ljós. Slíkt bann hefur þegar tekið gildi í nokkrum löndum, m.a. Skotlandi.

Í kjölfar fræðsluherferðanna síðustu ár hefur dregið úr ljósabekkjanotkun ungs fólks og nokkrar sveitarstjórnir hafa hætt að bjóða upp á sólböð í ljósabekkjum í íþróttamannvirkjum sínum. Með herferðinni er stefnt að því að draga enn frekar úr ljósabekkjanotkuninni. Leitað verður til presta landsins um að leggja málefninu lið, eins og undanfarin ár.

Nú er að koma út fræðslurit um sortuæxli. Krabbameinsfélagið gefur ritið út en höfundar eru læknarnir Bárður Sigurgeirsson og Jón Hjaltalín Ólafsson.

Samkvæmt upplýsingum frá Krabbameinsskrá Krabbameinsfélagsins greinast að meðaltali 50 manns á ári með sortuæxli í húð, 60 með önnur húðæxli og um 225 manns með svonefnd grunnfrumuæxli í húð. Á allra síðustu árum hefur heldur dregið úr tíðninni. Ár hvert deyja að meðaltali níu Íslendingar úr sortuæxlum í húð.

Frétt frá Félagi íslenskra húðlækna, Geislavörnum ríkisins, Krabbameinsfélaginu,
Landlæknisembættinu og Lýðheilsustöð, 26. febrúar 2010.

Fræðslusíða: www.krabb.is/ljos

Alvarlegar sýkingar geta borsit á milli þeirra sem stunda ljósabekki

Nú er ekki lengur vafi á þætti ljósabekkja í myndun húðkrabbameina og alþjóða krabbameinsstofnunin (IARC) hefur bætt ljósabekkjum á lista sinn um þekkta krabbameinsvalda, en á þeim lista er að finna ýmis konar góðgæti s.s. tóbak, asbest o.fl.. Nú virðist vera að fleiri hættur tengist ljósabekkjanotkuninni, ef marka má grein í janúarhefti tímarits bandaríska húðlæknafélagsins.

Höfundarnir völdu sér ljósabekkajstofur sem höfðu fengið hæstu einkunn fyrir gæði í “New York Magazine”. Þeir pöntuðu sér tíma, en í stað þes að skella sér í bekkina tóku þeir bakteríusýni frá bekkjunum. Athugaðar voru 10 ljósastofur.

Meinbakteríur ræktuðust frá öllum ljósastofunum. Alls ræktuðust allt að fimm minsmunandi meinbakterítegundir frá einni og sömu ljósastofu. Algengustu bakteríurnar sem fundust voru: Kelbsiella (4/10), Pseudomonas (5/10), Enterococcus (3/10), Staphylococcus auresus (3/10) og enterobacter cloacae (2/20).

Allar þessar bakteríur geta valdið alvarlegum sýkingum í húð. Þar sem þessar bakteríur ræktast frá yfirborði bekkjanna er líklegt að þær geti borist á milli gestanna og valdið sýkingum í húð.

Þess má geta að húðlæknar Húðlæknastöðvarinnar hafa séð nokkur tilvik af kláðamaur sem virðast hafa smitast manna á milli í ljósbekkjum.

Líklega er best að hugsa sig um tvisvar áður en farið er í ljós.

BS

Russak, Julie E, and Darrell S Rigel. "Tanning Bed Hygiene: Microbes Found on Tanning Beds Present a Potential Health Risk." Journal of the American Academy of Dermatology 62, no. 1 (2010): doi:10.1016/j.jaad.2009.05.034.

Þú ert ekki einn á ferð í ljósum. Hér má sjá afrakstur ræktunar úr bekkjunum.

Alvarlegar sýkingar geta borist á milli þeirra sem stunda ljósabekki

Nú er ekki lengur vafi á þætti ljósabekkja í myndun húðkrabbameina og alþjóða krabbameinsstofnunin (IARC) hefur bætt ljósabekkjum á lista sinn um þekkta krabbameinsvalda, en á þeim lista er að finna ýmis konar góðgæti s.s. tóbak, asbest o.fl.. Nú virðist vera að fleiri hættur tengist ljósabekkjanotkuninni, ef marka má grein í janúarhefti tímarits bandaríska húðlæknafélagsins.

Höfundarnir völdu sér ljósabekkajstofur sem höfðu fengið hæstu einkunn fyrir gæði í “New York Magazine”. Þeir pöntuðu sér tíma, en í stað þes að skella sér í bekkina tóku þeir bakteríusýni frá bekkjunum. Athugaðar voru 10 ljósastofur.

Meinbakteríur ræktuðust frá öllum ljósastofunum. Alls ræktuðust allt að fimm minsmunandi meinbakterítegundir frá einni og sömu ljósastofu. Algengustu bakteríurnar sem fundust voru: Kelbsiella (4/10), Pseudomonas (5/10), Enterococcus (3/10), Staphylococcus auresus (3/10) og enterobacter cloacae (2/20).

Allar þessar bakteríur geta valdið alvarlegum sýkingum í húð. Þar sem þessar bakteríur ræktast frá yfirborði bekkjanna er líklegt að þær geti borist á milli gestanna og valdið sýkingum í húð.

Þess má geta að húðlæknar Húðlæknastöðvarinnar hafa séð nokkur tilvik af kláðamaur sem virðast hafa smitast manna á milli í ljósbekkjum.

Líklega er best að hugsa sig um tvisvar áður en farið er í ljós.

BS

Russak, Julie E, and Darrell S Rigel. "Tanning Bed Hygiene: Microbes Found on Tanning Beds Present a Potential Health Risk." Journal of the American Academy of Dermatology 62, no. 1 (2010): doi:10.1016/j.jaad.2009.05.034.

Þú ert ekki einn á ferð í ljósum. Hér má sjá afrakstur ræktunar úr bekkjunum.

Ný rannsókn á psoriasis

Óskað er eftir sjálfboðaliðum á aldrinum 18 ára eða eldri til að taka þátt í rannsókn á nýju lyfi gegn psoriasis

Tilgangur
Tilgangur rannsóknar er að meta öryggi rannsóknarlyfsins og áhri þess á einstaklinga með langvinnan skellupsoriasis. Aðalrannsakandi er Bárður Sigurgeirsson, húðsjúkdómalæknir. Rannsóknin fer fram á Húðlæknastöðinni, Smáratorgi 1, Kópavogi.

Framkvæmd
Þátttaka varir í 49 vikur og gert er ráð fyrir 15 heimsóknum á rannsóknarsetur á tímabilinu. Heimsóknirnar taka u.þ.b. 1 til 2 klst. Þér verður gefið annað hvort rannsóknarlyfið eða lyfleysa sem inniheldur ekkert lyf. Líkurnar eru 1 á móti 6 að fá lyfleysu með engu virku innihaldsefni. Ef sjúklingar lenda í lyfleysuhópnum og fá ekki bata er heimilt að færa þá í s.k.opinn hóp og gefa þem virkt lyf.

Greiðslur
Allur kostnaður vegna rannsóknarlyfsins og læknisheimsókna er þér að kostnaðarlausu, en ekki er greitt fyrir þátttöku. Hins vegar e rhægt að fá greitt fyrir ferðakostnað.

Hvar fæ ég frekari upplýsingar ?
Ef þú hefur áhuga á að taka þátt, vinsamlegast hafðu samband við hjúkrunarfræðing rannsóknarinnar í síma 520 4409 eða sendu tölvupóst á netfangið rannsoknir(hjá)hudlaeknastodin.is. Einnig er að finna frekari upplýsingar um rannsóknina hér á síðunni.

Tekið skal fram að einstaklingar sem svara auglýsingunni hafa á engan hátt skuldbundið sig til að taka þátt í rannsókninni. Ákveði þeir að taka þátt, geta þeir dregið sig út úr rannsókninni hvenær sem er, án þess að gefa sérstaka ástæðu fyrir ákvörðun sinni.

Rannsóknarleyfi
Rannsóknin hefur verið yfirfarin og fengið leyfi Lyfjastofnunar, Vísindasiðanefndar og Persónuverndar.

Við höfum sett upp sérstaka heimasíðu þar sem má fá allar upplýsingar um rannsóknina

Faraldur af sortuæxlum hjá ungum konum

Áberandi er hve sortuæxli eru algeng hjá konum yngri en 35 ára skv. tölum frá Krabbameinsfélagi Íslands. Á línurtitunum hér að neðan er tíðnin borin saman á milli Norðurlandanna. Þar kemur fram að fram undir 1990 er tíðni sortuæxla hjá ungum konum lægst hér á landi, en fer ört vaxandi eftir það. Á síðustu árum eru íslensku konurnar með nánast þrefalda tíðni miðað við hin Norðurlöndin. Þekkt er að útfjólubláir geislar er einn helsti áhættuþáttur í myndun sortuþæxla og þegar tekið er tillit til legu landsins koma þessar niðurstöður nokkuð á óvart. Hækkun hefur einnig sést hjá ungum karlmönnum, en hún er ekki eins áberandi.

Fyrir þá sem vilja kynna sér einkenni sortuæxla má gera það hér.

Stöð 2 birti frétt um málið og má nálgast fréttina hér að neðan:

Landlæknisembættið gefur út nýjan bækling um kynsjúkdóma

Landlæknisembættið hefur gefð út nýjan bækling um kynsjúkdóma. Bæklinginn má nálgast með því að smella á myndina hér til hliðar. Bæklingurinn fer í varanlega geymslu á fræðslusíðunni. Eftirfarandi texti er tekinn af heimasíðu Landlæknisembættisins:

Nýr bæklingur um kynsjúkdóma

Út er kominn á vegum sóttvarnalæknis bæklingurinn Kynsjúkdómar – Smitleiðir, einkenni, meðferð, forvarnir. Bæklingurinn, sem er gefinn út bæði á prenti og í rafrænu formi, er saminn fyrst og fremst með þarfir ungs fólks í huga. Brýn þörf er á hentugu fræðsluefni um kynsjúkdóma fyrir þann aldurshóp enda er tíðni kynsjúkdóma, t.d. klamydíu, hæst meðal fólks á aldrinum 15–30 ára.

Umfjöllunarefni bæklingsins er, eins og nafnið bendir til, lýsing á smitleiðum kynsjúkdóma, einkennum þeirra og meðferð. Einnig er fjallað um hvernig hægt er að verjast kynsjúkdómum auk þess sem veitt eru svör við algengum spurningum. Þá er bent á greiningarstaði og hlekki þar sem finna má nánari upplýsingar. Bæklingurinn er 28 blaðsíður og er ríkulega myndskreyttur. Ritstjórn bæklingsins var í höndum Sigurlaugar Hauksdóttur verkefnisstjóra en útlit og myndir annaðist Auglýsingastofa Þórhildar.

Ástráður, félag læknanema, HIV-Ísland – Alnæmissamtökin og fræðslan Tölum saman – samskipti foreldra og unglinga um kynlíf ásamt fleirum sem standa fyrir fræðslu um kynlíf og kynsjúkdóma í skólum landsins munu aðstoða Landlæknisembættið við að dreifa bæklingnum. Einnig verða heilsugæslustöðvum og lyfjaverslunum sendir bæklingar til kynningar. Aðrir áhugasamir, jafnt stofnanir og einstaklingar, geta haft samband við Landlæknisembættið og fengið bæklinga senda eða nálgast þá á vefsetri embættisins.

Sóttvarnalæknir vonast til þess að bæklingnum verði vel tekið og hann geti orðið hvatning til þeirra sem vilja afla sér upplýsinga um kynsjúkdóma.

Sigurlaug Hauksdóttir
yfirfélagsráðgjafi og verkefnisstjóri